Mevlânâ Celâleddîn-î Rûmî (30 Eylül 1207, Belh - 17 Aralık 1273, Konya), şâir, düşünce adamı ve mutasavvıf[1]. Tasavvufta[2] Mevlevî[3] yolunun öncüsüdür. Mevlana portresini ve Mevlana Türbesini ilk defa yaptıran Prenses Gürcü Hatun[4] ile yakın dosttur. Bilinen tek Mevlânâ portresinin ve Mevlânâ türbelerinin ortaya çıkışı bu şekilde olmuştur.
Mevlânâ 30 Eylül 1207 tarihinde Horasan'ın Belh yöresinde, bugün Tacikistan sınırları içinde kalan Vahş kasabasında doğmuştur. Annesi, Belh Emiri Rükneddin'in kızı Mümine Hatun; babaannesi, Harezmşahlar[5] hanedanından Türk Prensesi, Melîke-i Cihan Emetullah Sultan'dır.
Babası, 'alimlerin sultânı' unvanı ile tanınmış, Muhammed Bahâeddin Veled; büyükbabası, Ahmed Hatîbî oğlu Hüseyin Hatîbî'dir. Babasına Sultânü'l-Ulemâ unvanının verilmesini kaynaklar Türk gelenekleri ile açıklamaktadır. Etnik kökeni tartışmalı olup; Fars, Tacik veya Türk olduğu yönünde görüşler mevcuttur.
Mevlânâ, dönemin İslâm kültür merkezlerinden Belh kentinde hocalık yapan ve Sultan-ül Ulema (Alîmlerin Sultânı) lakabıyla anılan Bahaeddin Veled'in oğludur. Mevlânâ, babası Bahaeddin Veled'in ölümünden bir yıl sonra, 1232 yılında Konya'ya gelen Seyyid Burhaneddin[6]'in mânevi terbiyesi altına girmiş ve dokuz yıl ona hizmet etmiştir. 1273 yılında vefat etmiştir.
Mevlânâ, yazdığı Mesnevî adlı eserinde kendi adını Muhammed bin Muhammed bin Hüseyin el-Belhî şeklinde vermiştir. Burada yer alan Muhammed isimleri baba ve dedesinin ismi, Belhî ise doğduğu şehir olan Belh'e nispettir. Lakabı Celâleddin’dir. “Efendimiz” anlamındaki “Mevlânâ” unvanı onu yüceltmek maksadıyla söylenmiştir. Bir diğer lakabı olan Hudâvendigâr ise Mevlânâ'ya babası tarafından takılmıştır ve "sultan" manasına gelmektedir. Mevlânâ, doğduğu kente nispetle Belhî şeklinde anıldığı gibi hayatını sürdürdüğü Anadolu'ya nispetle kendisine Rûmî de denmektedir. Ayrıca müderrisliği[7] nedeniyle Molla Hünkâr ve Mollâ-yı Rûm olarak da anılmaktaydı.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Mevlânâ_Celâleddîn-i_Rûmî
Ayrıca Bakınız:
1 Mutasavvıf: Tasavvuf ehli olan, herhangi bir tasavvuf yolunda mertebe kat etmiş kişidir. Ayrıntılı Bilgi!
2 Tasavvuf: İslam'ın iç veya mistik yüzü olarak tarif edilir. Bazıları da onu varlığın özü, doğası ve mutlak hakikat'e ulaşma yolu ile ilgili Perennial Felsefe'nin İslami yüzü olarak tarif etmişlerdir. Ayrıntılı Bilgi!
3 Mevlevilik: 13. yüzyılda yaşamış Mevlana Celaleddin Rumi'nin görüşleri ve tasavvufî düşünceleri üzerine, kendisinin ölümünün ardından gelişen tarikat. Ayrıntılı Bilgi!
4 Gürcü Hatun: Gürcü prenses ve Anadolu Selçuklu Devleti sultanı II. Gıyaseddin Keyhüsrev'in karılarından biridir. 1246 yılında Sultanın ölümünden sonra Anadolu'nun en güçlü kişisi Pervâne Muineddin ile evlendi. II. Alaeddin Keykubad'ın annesi ve Muhammed Celaleddin-i Rumi'nin hamisidir. Doğum adı Tamar olup evlendikten sonra Gürcü Hatun ismi ile anılmıştır. Ayrıntılı Bilgi!
5 Harzemşahlar Devleti: Orta Asya'da Harezm bölgesinde Kutbeddin Muhammed Harezmşah tarafından kurulan bir Türk devletidir. Bu devleti Anadolu Selçuklu Devleti Yassıçemen savaşı ile 1230 yılında yıkmıştır. Ayrıntılı Bilgi!
6 Seyyid Burhaneddin: Mevlânâ Celâleddîn Rûmî'nin yetişmesinde büyük emeği olan İslâm alîmi ve düşünürü. Ayrıntılı Bilgi!
7 Müderris: Osmanlı Devleti ve Selçuklular'da devlet ve toplum yapısında günümüz üniversite öğretim üyesine karşılık olarak kullanılan bir kavramdır. Medreselerde eğitim veren öğretim üyeliğinin bugünkü tam karşılığı profesörlük ünvanıdır. Ayrıntılı Bilgi!
Mevlânâ 30 Eylül 1207 tarihinde Horasan'ın Belh yöresinde, bugün Tacikistan sınırları içinde kalan Vahş kasabasında doğmuştur. Annesi, Belh Emiri Rükneddin'in kızı Mümine Hatun; babaannesi, Harezmşahlar[5] hanedanından Türk Prensesi, Melîke-i Cihan Emetullah Sultan'dır.
Babası, 'alimlerin sultânı' unvanı ile tanınmış, Muhammed Bahâeddin Veled; büyükbabası, Ahmed Hatîbî oğlu Hüseyin Hatîbî'dir. Babasına Sultânü'l-Ulemâ unvanının verilmesini kaynaklar Türk gelenekleri ile açıklamaktadır. Etnik kökeni tartışmalı olup; Fars, Tacik veya Türk olduğu yönünde görüşler mevcuttur.
Mevlânâ, dönemin İslâm kültür merkezlerinden Belh kentinde hocalık yapan ve Sultan-ül Ulema (Alîmlerin Sultânı) lakabıyla anılan Bahaeddin Veled'in oğludur. Mevlânâ, babası Bahaeddin Veled'in ölümünden bir yıl sonra, 1232 yılında Konya'ya gelen Seyyid Burhaneddin[6]'in mânevi terbiyesi altına girmiş ve dokuz yıl ona hizmet etmiştir. 1273 yılında vefat etmiştir.
Mevlânâ, yazdığı Mesnevî adlı eserinde kendi adını Muhammed bin Muhammed bin Hüseyin el-Belhî şeklinde vermiştir. Burada yer alan Muhammed isimleri baba ve dedesinin ismi, Belhî ise doğduğu şehir olan Belh'e nispettir. Lakabı Celâleddin’dir. “Efendimiz” anlamındaki “Mevlânâ” unvanı onu yüceltmek maksadıyla söylenmiştir. Bir diğer lakabı olan Hudâvendigâr ise Mevlânâ'ya babası tarafından takılmıştır ve "sultan" manasına gelmektedir. Mevlânâ, doğduğu kente nispetle Belhî şeklinde anıldığı gibi hayatını sürdürdüğü Anadolu'ya nispetle kendisine Rûmî de denmektedir. Ayrıca müderrisliği[7] nedeniyle Molla Hünkâr ve Mollâ-yı Rûm olarak da anılmaktaydı.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Mevlânâ_Celâleddîn-i_Rûmî
Ayrıca Bakınız:
- Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin Hayatı
- Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin Eserleri
- Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'den Özlü Sözler ve Şiirler 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10
Yönetici
25.01.2015 - 21:00
1 Mutasavvıf: Tasavvuf ehli olan, herhangi bir tasavvuf yolunda mertebe kat etmiş kişidir. Ayrıntılı Bilgi!
2 Tasavvuf: İslam'ın iç veya mistik yüzü olarak tarif edilir. Bazıları da onu varlığın özü, doğası ve mutlak hakikat'e ulaşma yolu ile ilgili Perennial Felsefe'nin İslami yüzü olarak tarif etmişlerdir. Ayrıntılı Bilgi!
3 Mevlevilik: 13. yüzyılda yaşamış Mevlana Celaleddin Rumi'nin görüşleri ve tasavvufî düşünceleri üzerine, kendisinin ölümünün ardından gelişen tarikat. Ayrıntılı Bilgi!
4 Gürcü Hatun: Gürcü prenses ve Anadolu Selçuklu Devleti sultanı II. Gıyaseddin Keyhüsrev'in karılarından biridir. 1246 yılında Sultanın ölümünden sonra Anadolu'nun en güçlü kişisi Pervâne Muineddin ile evlendi. II. Alaeddin Keykubad'ın annesi ve Muhammed Celaleddin-i Rumi'nin hamisidir. Doğum adı Tamar olup evlendikten sonra Gürcü Hatun ismi ile anılmıştır. Ayrıntılı Bilgi!
5 Harzemşahlar Devleti: Orta Asya'da Harezm bölgesinde Kutbeddin Muhammed Harezmşah tarafından kurulan bir Türk devletidir. Bu devleti Anadolu Selçuklu Devleti Yassıçemen savaşı ile 1230 yılında yıkmıştır. Ayrıntılı Bilgi!
6 Seyyid Burhaneddin: Mevlânâ Celâleddîn Rûmî'nin yetişmesinde büyük emeği olan İslâm alîmi ve düşünürü. Ayrıntılı Bilgi!
7 Müderris: Osmanlı Devleti ve Selçuklular'da devlet ve toplum yapısında günümüz üniversite öğretim üyesine karşılık olarak kullanılan bir kavramdır. Medreselerde eğitim veren öğretim üyeliğinin bugünkü tam karşılığı profesörlük ünvanıdır. Ayrıntılı Bilgi!
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder